BILDUMA IRAUNKORRA
Gomendatutako ibilbidea
El Greco (Domenikos Theotokópoulos)
Candia, Creta, 1541-Toledo, 1614
c. 1596-1600
Olioa mihisean, 113,8 x 65,4 cm
Bizkaiko Foru Aldundiaren ekarpena, 1920
Deikundea, El Grecok asko maite zuen gaia, Pradoko Museoan dagoen mihisearen bertsio txikia da. Bertsio handia Madrilgo María de Aragón Ikastetxeko Deikundearen Elizako erretaularako pintatu zuen, 1596an enkargatu baitzioten. El Grecok mihise txikiagoetan errepikatzen zituen arrakasta handiena zuten edo berari gehien gustatzen zitzaizkion lanak, eta halaxe dio Pachecok: "[...] 1611. urtean [...] bizitza osoan pintatu zituen lan guztien jatorrizkoak erakutsi zizkidan, [...] mihise txikiagoetan [...]." Thyssen-Bornemisza Museoak ere lan honen bertsio txiki bat dauka. Lanak ikonografia berritzailea dauka; bertan, Ama Birjina, harrituta goiaingerua heldu delako, zutik jarri eta goiaingeruarengana biratu da, aingeru musikarien talde eder batek goiko aldea betetzen duen bitartean eta kerubin mordo batek bidea irekitzen dien bitartean Espiritu Santuaren usoaren argi-izpiei, Deikundearen unea adieraziz. Trebezia izugarriz eta gama kromatiko bikainez pintatutako lan hau margolariaren azken urteetako obra esanguratsua da. Domenikos Theotokópoulos Candian jaio zen, Kreta uharteko hiriburuan, eta hantxe hasi zuen ikonoen margolari izateko prestakuntza. Venezian egin zuen lan, eta, gero, Erroman; han, Alejandro Farnesio kardinalaren babespean, "margolari bikaintzat" hartu zuten. El Escorialeko multzo apaingarri handiek erakarrita, Espainiara joan zen 1577an, eta Toledon jarri zen betiko bizitzen. Han, giro kultu eta finean bizi izan zen, eta hantxe egin zituen bere obrarik onenak. [A.S.L.]

XV. mendearen erdialdean idatzitako pinturari buruzko bere tratatu garrantzitsuan, L. B. Albertik (1404-1472) zioen istorioa zela artelan baten gako nagusia. Modu horretan, humanista eta artista italiar handiak (bera zen Errenazimentuko arteari buruzko eragin handiena zuen teorikoa), tradizio artistiko klasikoaren oinarri narratiboa berresteaz gain, tradizio horrek istorio eredugarrien kontakizunarekiko zeukan ardura nabarmentzen zuen, batez ere, mitologia grekolatindarretan inspiratutakoei zegokienez. Irizpide horren eragin oparoa egiaztatzeko, kontuan izan behar da mendebaldeko artearen hiru laurdenen gaiak mitologian oinarritzen direla. Beraz, artea maite dutenentzat, guztiz garrantzitsua da gai mitologiko horiek identifikatu eta deszifratzea, nahiz eta gai horiek mendebaldeko kulturaren esparru guztietara heldu, antzinako kulturara zein kultura modernora. Hori horrela, edozein museo historiko handi, adibidez Pradoko Museoa, gai mitologikoen gaineko kasuistika zabal eta anitzez beteta dago, denak ere ikuspuntu ugaritatik aztertu beharrekoak. Ikastaro honen asmoa, beraz, mitologia jorratzea da, eta, horrekin batera, mitologiak dituen inplikazio filologiko, estetiko, moral, antropologiko, psikologiko eta politiko ugariak lantzea, Estatuko zein nazioarteko aditurik onenen hitzaldien bitartez.
11/01/12 Jainkoak egarri dira
Francisco Calvo Serraller
11/01/19 Mitoak eta desirak: zortea, plazera, boterea eta hilezkortasuna
Rosa López Torrijos
11/01/26 Carlos García Gual
Parisen epaiketa
11/02/02 Miguel Ángel Elvira
Prometeo eta suaren bilaketa
11/02/09 Miguel Falomir
Furiak. Alegoria politikotik erronka artistikora
11/02/16 Javier Barón
Antzinako jainkoen ikuspegi modernoak, Goyatik Picassora
11/02/23 Javier Portús
Diego Velázquez: mitologia, narrazio paradoxiko gisa
11/03/02 Gabriele Finaldi
Poussin, Espainiako Erregearentzat: Meleagroren ehiza
» PDF dokumentua behera kargatu