BILDUMA IRAUNKORRA
Gomendatutako ibilbidea
José de Ribera
Xátiva, Valencia, 1591 - Nápoles, Italia, 1652
1621
Olioa mihisean, 180,3 x 231,6 cm
Museoak eskuratua, 1924
Mihise handi honetan, santu biluziaren figura etzanda dago, beso bat martirioaren zuhaitzetik zintzilik duela. Irene eta Luzila emakume santuek laguntza ematen diote: batak geziak ateratzen dizkio eta besteak ukenduen potea dakar. Beraien artean, martirioaren palma eta koroa daramatzaten aingerutxo bi dabiltza hegan. Lan honen estiloari erreparatuta, errealismo tenebristaren maisu handia den Riberaren obra hau gaztaroko lana da, Osunako dukea zen Napoliko erregeordeak enkargatzen zizkion lanekin konparatuta. Lan horiek Osunako Kolejiatan daude, eta 1616 eta 1618. urteen artean koka daitezke. Mihisea zaharberritu baino lehen pintatutako sinaduran "1631" jartzen zuen, baina lana urte horretakoa izatea ezinezkoa da, kontuan izanik lanaren teknika lauagoa eta jarraituagoa zela hogeita hamarreko hamarkadako mihiseetan baino. Baliteke 1621ekoa izatea, hain zuzen ere Osunako Kolejiatan dauden mihiseen eta San Petersburgoko Hermitagen dagoen gai bereko bertsioaren artekoa (azken hori, argi eta garbi, 1628an dago datatuta). Interpretazio biek gorputzaren konposizio ausarta dute; izan ere, besoaren bertikalarekin eta gorputzaren horizontalarekin, angelu argitsua marrazten dute, eta hori margolariaren beste mihise askotan errepikatuko da gero. Eskortzoa, zenbait marrazki bikainetan aztertua izan dena, martirio kristauen (San Sebastian, San Bartolome) eta paganoen (Apolo eta Marsias) zenbait gaitara egokitu zen. Historia gorabeheratsuko mihise hau Leganésko markesarena izan zen XVII. mendean, eta horrek Felipe IV.a erregeari oparitu zion. Azken horrek, berriz, El Escorialeko Monasterioan gorde zuen, eta hantxe egon zen frantziarren inbasiora arte. Orduan, Jose Bonapartek Soult mariskalari oparitu zion, eta Museoak haren oinordekoei erosi zien. [A.E.P.S.]

Museoko sailetan mende osoan sortutako dokumentazioa biltzeko, kontserbatzeko, sailkatzeko eta hedatzeko beharrizanagatik sortu zen Bilboko Arte Eder Museoaren artxiboa.
Euskal Autonomia Erkidegoan indarrean dagoen legediaren betebeharrak betez; hain zuzen ere, Euskal Kultur Ondareari buruzko 7/1990 Legea, Artxibo Zerbitzuen araudia onartzen duen 232/2000 Dekretua, eta Euskal Ondare Dokumentalari buruzko arau erregulatzaileak izan dira betetako arauak. Une honetan, kudeaketa dokumentalaren sistema integrala ezartzeko aldez aurreko azterketa egiten ari gara.
Fondoetan, batez ere, patronatuetako akta-liburuak, urteroko memoriak, artelanen erregistro-liburuak, urteroko inbentarioak, gutunak eta argazki-erregistro zabala daude (argazki gehienak Arte Eder Museokoak dira). Arte Modernoko Museoaren jarduerari buruzko fondoak urri samarrak dira. Gaur egun, dokumentazioaren zati handi bat digitalizatze eta informatizatze prozesuan dago.
Erakundearen dokumentazio propioaz gain, artxiboak interes historiko eta artistiko handiko dokumentuak gordetzen ditu. Dokumentu horiek dohaintza partikularretatik edo Museoaren beraren eskurapenetatik daude jasota, eta arreta berezia ematen zaie euskal artistekin lotutako dokumentuei. Atal honetan, Gutiérrez de Zubiaurre fondoa nabarmendu behar da; izan ere, bertan dago jasoa Valentín, Ramón eta Pilar de Zubiaurre anai-arreben korrespondentzia. Era berean, Ricardo Gutiérrez Abascal (Juan de la Encina ezizenaz ezagunagoa) arte kritikari bilbotarrak erbestean egindako lana ere azpimarratu beharrekoa da, irakasle aritu baitzen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Arkitekturako Eskola Nazionalean. Beste dohaintza dokumental nabarmen bat Balerdi margolariarena da; bertan, gutunak, argazkiak, diapositibak eta abar daude, gehienak artistak berak egindako erakusketei buruzkoak. Eskuraketen atalean, Uranga fondoan gutun-liburu aipagarri bat dago; bertan, besteak beste, Ignacio Zuloaga, Francisco Durrio, Darío de Regoyos edo Manuel Losada artisten gutunak daude jasota.
Fondoak ikerlarien eskura daude, baldin eta kontsultaren arrazoia egiaztatzen badute. Horretarako, aldez aurretik deitu behar dute 94 439 60 60 telefonora.
Hemen, gure artxiboan gordetako dokumentu berezien aukeraketa bat eskaintzen dizugu:
Telefonoa 94 439 60 60
Faxa 94 439 61 45