BILDUMA IRAUNKORRA
Gomendatutako ibilbidea
Eduardo Chillida
Donostia, 1924 - 2002
1956
Burdina forjatua, 28,5 x 63 x 25 cm
Museoak eskuratua, 2003
Chillidak kaligrafia informalista –hau da, ezaugarri azkar bezain jarraitua– eta "zehaztu gabeko geometriako" forma trinkoagoak aukeratu zituen tarteka. Hori dela eta, espazialismora ere hurbildu zen. Lan bakoitzean, zalantza hori materialaren arabera ebatzi zen sarritan, eskulturagileak oso-oso kontuan hartu baitzuen gehienetan erabili ohi zituen burdinaren, egurraren, alabastroaren, hormigoiaren edo terrakotaren balio plastikoa desberdina zela. Dardara-burdinak II Chillidak 1956an Parisen ikusgai jarri zituen eskulturetakoa da. Izan ere, lan horiek nazioarteko onespenaren ateak ireki zizkioten. Bertan, burdinaren garapen lineala antzematen da, bere izaera grafiko zorrotza, bai eta nekazaritzako lanabesak, armak eta antzinako beste erreminta batzuk egiten zituzten olagizonen zereginarekin daukan lotura ere. Hain zuzen ere, badirudi Dardara-burdinak II lanean goldearen formaren abstrakzioa egiten dela, infinituaren adierazle bihurtuz eta, horren ondorioz, esangura metafisikoko objektu bilakatuz. Eskultura honetan, egileak adierazpide zailaren bilaketaren berri ematen digu, berezko grafismoaren garapen malgua eraman nahi baitu espaziora, burdina forjatua bezain gogorra den eta astiro eraldatzen den materialaren bitartez. Chillida arkitektura ikasten hasi zen Madrilen, baina hasi eta gutxira bertan behera utzi zuen eskultura lantzeko. Parisen egon ondoren, 1951n Euskadira itzuli zen. 1958. urtean, Veneziako Biurtekoko Eskultura Sari Nagusia lortu zuen. Chillidak Picassok, Julio Gonzálezek eta Pablo Gargallok hasitako burdinazko tradizio eskultorikoari eutsi zion, eta XX. mendeko bigarren zatiko funtsezko eskulturagileetako bat izan zen. Filosofoekin –Heidegger, Cioran– eta olerkariekin –Jorge Guillén– lan egin zuenez, agerikoa da bere lanek interes esentzialista zutela. [J.V.]

Bilduma iraunkorraz gain, Bilboko Arte Ederren Museoak aldi baterako erakusketez osatutako egitarau garrantzitsua proposatzen du, modu erregularrean.
Kontsultatu erakusketen egitaraua, museoaren proposamen berriei buruzko informazioa lortzeko.
BBK Gela
10|02|08 • 10|05|16
Erakusketa honek Alberto Schommer (Vitoria-Gasteiz, 1928) argazkilariaren figura eta ibilbide luzea aztertzen ditu. Schommer azken hamarkadetako sorkuntza espainiarreko argazkilaririk aipagarrienetakoa da, eta bere garaiko korronte artistikoetan gehien sartu denetako bat. Pintura arloko hasierako dedikaziotik, Schommerrek jatorri ugariko eraginak ezagutu eta jaso zituen; besteak beste, Benjamín Palenciaren paisaia postkubistak, surrealismoa, Antonio Lópezen natura hil errealistak, informalismoa edo hirurogeiko hamarkadako abangoardia esperimentala. Hain zuzen ere, Schommer Espainiako argazkilaririk ezagunenetakoa bada, erretratuaren generoagatik da. Duela ia berrogei urtetik hona, hainbat erretratu argitaratu ditu komunikabide ugaritan, eta, bertan, boterea, ekonomia eta kultura eszenifikatu ditu; modu horretan, Espainiako azken urteotako historiari buruzko friso zabala osatu du.
Atzera begirako sekulako erakusketa honetarako hautatutako ehun lan baino gehiagoko sortaren artean, besteak beste, vintages lanak eta lehen garaiko kopia modernoak daude, bai eta zenbait sailetako argazkiak ere (Paisaia beltzak, Maskarak edo Kaskografiak sailetakoak, besteak beste). Lan horien bitartez, Schommerrek 1978tik gaur egunera arte argitaratu dituen liburuak errepasatzen dira. Erakusketaren azken atalean, fotomuntaiak eta pieza bolumetrikoak egongo dira ikusgai. Erakusketa hiru ataletan banatuta dago —Hasierako garaia, Paisaiak eta hiriko eszenatokiak, eta Esperimentazioa eta eszenaratzea—, eta komisarioa Schommerren lanean aditua eta argazkigintzaren teorikoa den Alejandro Castellote izan da.
Schommerren lana herrialde askotan erakutsi izan da, eta nazioarteko panoramako aldizkaririk ospetsuenek ere argitaratu dituzte bere argazkiak. Bere ibilbide profesional luzean, hainbat eta hainbat sari jaso izan ditu, eta mundutik zehar egin dituen bidaiei buruzko erreportajeen berri ematen duten hirurogeita hamar liburutik gora argitaratu ditu. 1996an, San Fernandoko Arte Ederretako Akademian sartu zen, eta, joan den 2009an, Kultura Ministerioak Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina eman dio.Berrogeita hamarreko hamarkadan argazkigintza espainiarreko mugimendu berritzaileekin izan zuen harremanetik, Schommerren ibilbide luzea erronka formalez beteta egon da, Irving Penn eta William Kleinen hasierako lanaren eraginpean; izan ere, argazkigintzaren izaera artistikoa defendatu nahi izan du beti. Bere erreportaje, natura hil, paisaia, erretratu eta kaskografiak Espainiako memoria bisualaren eta argazkigintzaren historiaren parte dira dagoeneko.
Irudian:
Bodegón (zatia), 1961
Argazki zuri-beltzean
57,7 x 42,3 cm
Babeslea • Patrocinador • Sponsor

OBRA GONBIDATUA
12|01|10 • 13|01|06
Obra Gonbidatua programa 2001. urtean abiarazi zen, beste erakunde batzuek utzitako lanak denbora baterako erakusteko, museoaren bil... 
OBRA GONBIDATUA
12|01|10 • 12|04|08
Jenaro Pérez Villaamil
Sevillako katedrala, harmailen aldetik, 1835. Olioa mihisean. 100 x 72 cm
Gorpuzti-eguneko prozesioa... 
Ikusi oraingo erakusketa guztiak

12|02|13 • 12|05|20
Bilboko Arte Ederren Museoak Anselmo Guinea (1855–1906) margolari bilbotarrari eskainitako lehenengo erakusketa monografikoa aurkezten... 
12|02|27 • 12|06|10
Erakusketak lehen aldiz erakusten ditu Robert Capak (Budapest, 1913–Tyhai Binh, Indotxina, 1954), David Seymour “Chim”-ek ... 
12|05|07 • 12|09|09
Erakusketak José Ramón Anda (Bakaiku, 1949) eskultore nafarraren pieza berrienen aukeraketa bat biltzen du. Hogeita hamar bat eskultura dira... 
Ikusi hurrengo erakusketak guztiak

11|10|10 • 12|01|29
Antonio López (Tomelloso, 1936) ‘errealismo madrildarra’ deitutako mugimenduari lotuta egon zen, eta Gerra Zibila... 
OBRA GONBIDATUA
11|09|27 • 12|01|08
Anselm Kiefer (Donaueschingen, 1945) nazioartean osperik handiena duen artista alemaniarra da. Bere lana kultua eta konplexua da, et... 
11|10|17 • 12|01|08
1975ean, New Yorkeko George Eastman House delakoak New Topographics: Photographs of a Man-Altered Landscape erakusketa antolatu zuen... 