BILDUMA IRAUNKORRA
Gomendatutako ibilbidea
BILDUMA IRAUNKORRA
Gomendatutako ibilbidea
Francisco de Goya
Fuendetodos, Zaragoza, 1746-Burdeos, Frantzia, 1828
1797
Olioa mihisean, 83 x 65 cm
Ramón de la Sota y Aburto jaunaren dohaintza, 1980
Martín Zapater (1746–1803) Goyaren lagun handia izan zen, Zaragozako Eliz Eskoletan ezagutu zirenetik. Gizon ilustratua eta San Fernandoko Arte Ederren Erret Akademiako kidea izan zen, eta Karlos III.ak Aragoiko Noble titulua eman zion, bere eskuzabaltasunagatik. Arrakastaz aritu zen merkataritzan, eta gutun ugari trukatu zituen Goyarekin. Korrespondentzia hori funtsezkoa da margolariaren izaera ezagutzeko. 1797an, Goya Madrilen zegoenean bizitzen eta arrakasta handiko margolaria zenean, erretratu hau eskaini zion Zapaterri, zazpi urte lehenago ere haren beste irudi bat egin zuen arren. Oraindik ere ukitu neoklasiko samarra duen margo honek Zapater heldu eta osasuntsu baten irudia eskaintzen du. Goyak Zapaterren aurpegian jarri zuen arreta osoa, non haren sudur handia nabarmentzen baita –Goyak "sudurluze" deitzen zion–, begirada zintzo eta zuzenaz gain. Hain zuzen ere, begiradari esker, lagunaren adierazkortasuna eta izaera markatu eta irekia harrapatu ahal izan zuen. Ondoren, garai erromantikoko gustuei jarraituz, mihisea ebaki egin zen eta forma obalatua eman zitzaion. Francisco de Goyak Zaragozan ikasi zuen pintatzen, eta, 1775ean, Madrilera joan zen. Gortean Bayeuren babesa zeukan, eta modu bikainean landu zituen genero guztiak. Erretratu-egile gisa dohain apartak zituenez, Karlos III.a, Karlos IV.a eta Fernando VII.a monarken eta nobleziaren margolari gogokoena izatera heldu zen. Hain zuzen ere, Fernando VII.ak errepresio basatia praktikatzen zuen liberalen aurka, eta, 1824an, Goyak ere errepresio horretatik alde egin behar izan zuen. Bordelen jarri zen bizitzen –ordurako 78 urte zituen–, eta, lau urte geroago, hil egin zen. [A.S.L.]
-
Lot eta bere alabak
Orazio Gentileschi
Olioa mihisean, 226 x 282 cm
-
Emakumea eserita umea besoetan...
Mary Cassatt
Olioa mihisean, 81 x 65,5 cm
-
Mathieu de Noailles kondesaren...
Ignacio Zuloaga
Olioa mihisean, 152 x 195,5 cm
-
Obalo handia edo Pintura
Antoni Tàpies
Teknika mistoa mihisean, 194,5 x 170 cm
-
San Pedro malkotan
Bartolomé Esteban Murillo
Olioa mihisean, 148 x 104 cm
-
Martín Zapaterren erretratua
Francisco de Goya
Olioa mihisean, 83 x 65 cm
-
Deikundea
El Greco (Domenikos Theotokópoulos)
Olioa mihisean, 113,8 x 65,4 cm
-
Europaren bahiketa
Martin de Vos
Olioa haritz-oholean, 133,7 x 174,5 cm
-
Des potirons
Miquel Barceló
Teknika mixtoa mihisean, 200 x 300 cm
-
Irudia etzanda ispiluan
Francis Bacon
Olioa mihisean, 198,5 x 147,5 cm
-
Laveuses à Arles. (Latsariak A...
Paul Gauguin
Olioa mihisean, 74 x 92 cm
-
Ama Birjina Jesus Haurrarekin ...
Francisco de Zurbarán
Olioa mihisean, 169 x 127 cm
-
Erlikiari musu ematen
Joaquín Sorolla
Olioa mihisean, 103,5 x 122,5 cm
-
Emakume Santuak San Sebastiani...
José de Ribera
Olioa mihisean, 180,3 x 231,6 cm
-
Dardara-burdinak II
Eduardo Chillida
Burdina forjatua, 28,5 x 63 x 25 cm
-
Kristo gurutzatuaren Maiestate...
Anonimoa, katalana
Egur landu eta polikromatua, 130,5 x 107 x 14,7 cm
