X

Webgune honetan, gure eta hirugarrenen cookieak erabiltzen ditugu, zure nabigazioari buruzko informazio estatistikoa biltzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, euren erabilera onartzen duzula ulertuko dugu. Nahi izanez gero, lehentasunak alda ditzakezu edo informazio gehiago jaso ahal duzu. Ados nago

BERRIAK

19|09|09 Erakusketen programazioa 2019ko udazkena

Isabel Baquedano. Edertasunaz eta sakratuaz

2019ko urriaren 30a–2020ko urtarrilaren 26a
En colaboración con Fundación Bancaria "la Caixa"

Edertasunaz eta sakratuaz da Isabel Baquedano (Mendabia, Nafarroa, 1929-Madril, 2018) artistaren lan osoaren lehenengo berrikusketa. Baquedano izan da, hain zuzen ere, XX. mendeko bigarren erdialdeko espainiar pinturaren artista berezienetako bat.

Zaragozako Arte eta Ofizioen Eskolan eta Madrilgo San Fernandoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen ikasketak, eta 1960ko hamarkadaren hasieran egin zen ezagun. Hamarkada horretan, joera figuratibo errealistaren arabera egin zuen lan, eta oinarri sozial handiko lana osatu zuen, garai hartan modan zegoen pop artea albora utzi gabe. Ondoren, sinbolikorantz jo zuen, eta hiri paisaiek eta eguneroko errealitateak bide eman zieten mundu klasikotik edo artearen historiatik beretik zetozen gaiei. Ez zen oso artista ezaguna izan jendartean –nahiz eta oso maiz antolatu erakusketak Madrilen zein Euskal Herrian–; hala ere, haren lanak oso laster izan zuen kritikarien aitorpena. 1957an, marrazketa irakasle plaza lortu zuen, oposizio bidez, Iruñeko Arte eta Ofizioen Eskolan, eta garrantzizko irakasle lana egin zuen bertatik igarotako artista belaunaldiekin.

Baquedano oso zorrotza izan zen bere lanarekin, eta berak zuen trebetasun teknikoa alde batera utzita, saiatu zen pintura muturrera eramaten: aurrez aurre jarri zituen ikusleak eta ikusgai denetik haratago dauden gaien enigma. Itxura apaleko lanak dira, baina oso finak baliabide estilistiko eta espresiboei dagokienez, eta, 1990eko hamarkadaren hasieraz geroztik, ekonomia tekniko handikoak. Margolari gisa, unibertso tematiko oso berezia landu zuen: eguneroko bizitzako eszenak, natura hilak, tradizio klasikotik hartutako gaiak, Testamentu Zahar eta Berriko gaiak, edo zirkuaren munduko irudiak.

Ángel Bados eskultorea da Edertasunaz eta sakratuaz erakusketaren komisarioa. Isabelen adiskidea izan zen, eta oso ondo ezagutzen du haren lana. 250 pintura eta marrazki inguru bildu ditu, eta sailka antolatu ditu, ikusleari artistaren ibilbide profesionalean eta bizitzan zeharreko ibilbide zabala eskaintzeko eta orobat hurbiltzeko hark pinturaren bitartez aztertu edo berregin nahi izan zituen gaietara.

Erakusketarekin batera katalogo bat osatu da, eta bertan parte hartu dute Badosek berak, Ignacio Gómez de Liaño idazle eta poetak eta Adelina Moya artearen historiagileak –Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle ohia—.

 

Harria eta zerua. Víctor Erice

2019ko azaroaren 13tik aurrera
BBVA Fundazioak babestua

Harria eta zerua Víctor Ericeren ikus-entzunezko instalazio bat da. Oinarri hartzen du Agiña mendiaren gailurrean (Lesaka, Nafarroa) Aita Donostiaren omenez Jorge Oteiza eskultoreak eta Luis Vallet de Montano arkitektoak egindako momentua. Aranzadi Zientzia Elkartearen aginduz egina eta 1959ko ekainaren 20an inauguratua, bi osagaik osatzen dute monumentua: Oteizak sortutako hilarria eta Valletek egindako kapera.

Ericek berak honela deskribatu zuen bere lana: "Biak kameraren aurrean kokatuta, zinematizazio prozesu bat egin zaie, non argiak, hotsak eta denborak funtsezko zeregina betetzen duten. Eguneko ikuspegiak kontrastea egiten du gauekoarekin. Lehenean, natura eta historia bateratzen dituzten irudiak eskaintzen dira; bigarrenean, berriz, ilargiak argitu eta izarren distirak gailentzen diren agertokiaren dimentsio metafisikoa hartzen saiatzen da. Hau da, Jorge Oteizak 'Zeruaren Kultura' izenaz identifikatu zuenaren berezko osagaiak. Zerua izan zen harentzat funtsezko helburua. Eta Agiñan, harrian, ekarri zuen gogora zeruaren handitasun guztia. Hortik dator instalazio honen izenburua".

Dimentsio handiko bi proiekziok osatzen dute instalazioa –Eguna Espazioa eta Gaua Espazioa–; bederatzi minutuko iraupena du bakoitzak, eta BBVA Fundazioarekin lankidetzan osatutako bideoarte eta sorkuntza digitaleko Programaren barruan ikusteko aukera izango da.

 

 

Inpresioak ehizatuz. Sorolla formatu txikian

2019ko azaroaren 20a–2020ko otsailaren 23a
Sorolla Museoarekin (Madril) lankidetzan

Joaquín Sorollak (Valentzia, 1863–Cercedilla, Madril, 1923) bi mila olio pintura inguru margotu zituen, kartoien edo tamaina txikiko oholtxoen gainean. "Ohartxoak", "orbanak" edo "koloretako oharrak" deitzen zien berak lan haiei. Formatu hori gero eta gehiago erabili zuten XIX. mendeko artista handiek, oso aise adieraz baitzitezkeen lan independenteetan ikusitako ideiak edo inpresioak, eta zirriborro huts bat baino gehiago izaten ziren, gainera. Lan intimotzat, margolariaren lanaren produktu amaitugabetzat, hartuak izan baziren ere hasieran, artistaren alderdi pertsonal eta berezienen erakusgarri gisa erakusten eta kotizatzen hasi ziren gerora.

Konposizioen saiakerak egiteko erabili zituen Sorollak batzuetan, baina ariketa gisa egin zituen, beste askotan. Bere estudioan edukitzen zituen, orratzekin zintzilikatuta, horma osoak estaltzen zituela; baina berehala hasi zen haiei markoa jartzen, eta Sorollaren erakusketa guztietan izan zuten koadrotxo horiek presentzia ugaria eta nabarmena. Tamainaz txikiak, baina ausartak, Sorolla distiratsuenaren keinuak edukitzen dituzte.

Ohol edo kartoi txikiaren gaineko 186 olio pinturek eta pintatzeko tresnez beteriko erakusleiho batek (paleta, kutxatxoak, trementina esentziarentzako kikarak…) osatzen dute erakusketa.

 

 

Vicente Ameztoy. Atzera begirakoa

2019ko urriaren 17a–2020ko urtarrilaren 6a. Madrilgo Arte Ederren Zirkulua
2020ko otsailaren 12a–maiatzaren 17a. Bilboko Arte Ederren

Babeslea BBK

Aurreko belaunaldiko euskal artisten hizkuntza abstraktuaren parez pare, Vicente Ameztoyk (Donostia, 1946–2001) hirurogeita hamarreko hamarkadako euskal artea zeharo eraldatu zuen figurazioaren alde egin zuen, eta subjektibotasunaren, misterioaren eta ironiaren interesaz lagundu zuen figurazio hura. Kezkagarriaren eta ohiz kanpokoaren presentzia nabarmena izan zen haren lan guztian. Halaber, aipatzekoa da Ameztoyk zuen gaitasuna itxuraz arruntak diren osagaiak, paisaia esaterako, osagai aztoratzaile bihurtzeko.

Euskal Herriko kultura eta historia garaikidearen aipamenekin batera, Ameztoyk hainbat erreferente erabili zituen, besteak beste ingeles pintura prerrafaelita, italiar quattrocentoa edo Magritteren surrealismoa. Nolanahi ere, erreferente horiek guztiak hartu eta estilo sofistikatuaren, teknika zehatzen eta bere interesen, hala nola ekologiaren edo argazkilaritzaren eta zinemaren munduaren –1982an Julio Medem errealizadorearen Vacas filmaren diseinu artistikoan parte hartu zuen– galbahetik igarotzen zituen, eta baita bere gorabehera biografikoen galbahetik ere.

1990ean antolatu zen, Donostian, Ameztoyren lanaren atzera begirako lehenengo erakusketa, eta gaur egun arte bakarra; artistak berak prestatu zuen, 1970 eta 1980ko hamarkadetako lan aipagarrienetako bilduma gisa. Ondoren, formatu txikiko hainbat erakusketak egin dira, haren lanaren alderdi partzialetan oinarrituak, esate baterako Donostiako Koldo Mitxelena Kulturenean (2000) edo Gasteizko Artiumen (2003).

Bilboko Arte Ederren Museoko erakusketan aurkeztuko da jendaurrean lehen aldiz Vicente Ameztoyren lan osoaren irakurketa bat, haren ibilbide artistiko osoa bilduko duena. Horrekin batera katalogo bat aurkeztuko da, Joseba Sarrionandia eta Bernardo Atxaga idazleen testuekin, Euskal Herriko Unibertsitateko Estetikako eta Arteen Teoriako irakasle Fernando Golvanoren eta Javier Viar eta Miriam Alzuri erakusketaren komisarioen testuekin.

Ameztoy erakusketa, Bilboko Arte Ederren Museoak egina eta Javier Viar eta Miriam Alzurik komisariatua, Madrilgo Arte Ederren Zirkuluan aurkeztuko da lehenik, eta, hura amaitu ondoren, Bilbora abiatuko da.

 

Zerrendara itzuli