X

Webgune honetan, gure eta hirugarrenen cookieak erabiltzen ditugu, zure nabigazioari buruzko informazio estatistikoa biltzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, euren erabilera onartzen duzula ulertuko dugu. Nahi izanez gero, lehentasunak alda ditzakezu edo informazio gehiago jaso ahal duzu. Ados nago

Filmoteca Vasca - Euskadiko Filmategia

Filmoteca

Ezezaguna. Zinema eta zientzia

John Keats poeta erromantikoak (1795-1821) hau leporatu zion Isaac Newtoni (1643-1727): ortzadarren edertasuna suntsitu egin zuela haren edukia xehatu zuenean, "ehuna desegin" baitzion. Ez dator bat iritzi horrekin Pedro Miguel Etxenike, Donostia International Physics Centerreko (DIPC) presidentea: "Naturari begira gaudela jasotzen dugun edertasun- eta mirari-sentsazioa areagotu egiten da, eta ez desagertu, begiralea zientzialari bat baldin bada".

Irudipen hori bera izan genuen 2018ko urtarriletik martxora bitartean, Euskadiko Filmategiak eta DIPCek elkarrekin antolatu genuen zinemari eta zientziari buruzko "Hor kanpoan" lehenbiziko ziklo hartan: alegia, zinemaren historiako zientzia-fikziozko zenbait titulu klasiko eta moderno ikuspegi zientifiko batetik aztertzeak ez diela kentzen film horiei balio poetikorik eta artistikorik, alderantziz baizik, balio erantsi sendoa ematen diela. Hiru mila ikuslek baieztatu zuten gure irudipen hori, eta 2019an zikloa berriro antolatzea erabaki genuen. Oraingoan, ordea, beste ikusmira batzuk ere badakartzagu: abenturarena eta espazioaren esplorazioarena ez ezik (First Man, Salyut-7 eta Martetarra), hor daude adimen artifizialaren erronkak ere (2001: A Space Odyssey, A.I. Artificial Intelligence, Ex Machina, Blade Runner eta Blade Runner 2049), begirada mikroskopikoa eta teleskopikoa (Fantastic Voyage eta Gizon harrigarriro txikiagotua), genero-ikuspegia (Figura ezkutuak) eta "gene" hitzak zikloari dakarkion ardatz iraultzailea (Annihilation).

Ikerketa zientifikoaren abenturak prozesu osmotikoak sortzen ditu abenturaren mailarik gorenarekin: zinemarekin, alegia. Aurrerapen zientifikoek, gizateriaren maisulana izaki, sormen eta irudimen handiz jotzen dute aitzina historian zehar, zinemagileek kameraren atzean nola, ezezagun denaren iluntasunaren eta ezjakintasunaren itzalen artean. Edertasuna dute erkide zinemak eta zientziak. Beraz, poetikoki desegin daiteke ortzadarraren ehundura.

Prezioak (saio bakoitzeko)

Orokorra: 3,5 €
Museoaren Lagunak: 2 €
25 urtetik beherakoak: Doan

Lekua

Museoaren Auditoriuma

Laburdurak

JB = Jatorrizko bertsioa
JBGA = Jatorrizko bertsioa gaztelaniazko azpitituluekin
JBEA = Jatorrizko bertsioa euskarazko azpitituluekin

  • 19 | 01 | 19 - AMAITUTA

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    2001: A Space Odissey   | 2001: Una odisea del espacio

    Stanley Kubrick, 1968. U.S.A. JBGA. 162'

    * Christopher Nolanek zaharberritutako bertsioa

    Gizateriaren historiako zenbait garai ageri dira filmean. Duela milioika urte, monolito bat aurkitu zuten primate batzuek, eta adimen-maila goragoko batera eraman zituen aurkikuntza hark. Handik milioika urtera, beste monolito bat agertu zen, ilargian lurperatua, eta zientzialarien jakin-mina eragin zuen. Azkenik, NASAren misio batean, adimen artifizialez hornitutako makina bat, HAL 9000, arduratzen da espazio-ontzi tripulatu baten sistema guztien kontrolaz.

    Aurkezpena: Pedro Miguel Etxenike (Fisikaria; EHU/UPV; DIPC)

     

  • 26 | 01 | 19 - AMAITUTA

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    The Incredible Shrinking Man   | Gizon harrigarriro txikiagotua

    Jack Arnold, 1957. U.S.A. JBEA. 81'

    Txalupa motordun batean doaz Scott Carey eta haren emaztea. Halako batean, garagardo baten bila joan da emaztea, eta laino arraro batek inguratu du Scott. Handik hilabete batzuetara, aldaketa harrigarri batzuk hasi da nabaritzen bere gorputzean: pisua eta garaiera galduz doa, ia ikusezin bihurtu arte. Amesgaizto bihurtu zaio bizitza, bizirik irauteko etengabeko borroka. Izan ere, eguneroko bizimodua mehatxu hilgarriz beteta ageri zaio, eta abileziaz baliatuta egiten dio aurre egoerari.

    Aurkezpena: Aran García-Lekue (Fisikaria; Ikerbasque; DIPC)

     

  • 02 | 02 | 19 - AMAITUTA

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    Fantastic Voyage  | Viaje alucinante

    Richard Fleischer, 1966. U.S.A. JBGA. 100'

    Zientzialaria da Bennet irakaslea, eta formula bat asmatu du giza gorputza tamaina mikroskopiko batera murrizteko epe jakin baterako. Formula Pentagonoari ematekotan dela, espioi batzuek antolatutako trafiko-istripuak eginkizun zientifikoetarako gauza ez dela utzi dute irakaslea. Baina Miniaturen Disuasio Indar Konbinatuek plan bat jarri dute martxan irakasleari gorputzaren barrutik ebakuntza egiteko.

    Aurkezpena: Juan José Sáenz (Fisikaria; Ikerbasque; DIPC)

     

  • 09 | 02 | 19 - AMAITUTA

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    First Man  | El primer hombre

    Damien Chazelle, 2018. U.S.A, Japonia. JBGA. 141'

    Ilargira lehenbizikoz gizaki bat eraman zuen NASAren misioaren istorioa kontatzen du. Neil Armstrong astronauta eta 1961-1969 epea dira filmaren ardatz nagusiak. Lehen pertsonan dago kontakizuna, James R. Hansenen eleberrian oinarritua. Historian inoiz egin den misio arriskutsuenetako batek Armstrongi eta Estatu Batuei ekarri zizkien sakrifizioak eta ordainarazi zien prezioa ageri dira filmean.

    Aurkezpena: Silvia Bonoli (Fisikaria; Ikerbasque; DIPC)

     

  • 16 | 02 | 19 - AMAITUTA

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    The Martian  | Martetarra

    Ridley Scott, 2015. U.S.A. JBEA. 144'

    Marterako misio tripulatu batean, ekaitz izugarri baten ondotik, Mark Watney astronauta hiltzat jo du tripulazioak. Misioa bertan behera utzi eta Lurrerantz jo dute. Watney bizirik dago, ordea, planeta gorri zail horretan bakarrik eta harrapatuta. Hornigai gutxi du, eta bizirauteko senaz eta adimenaz baliatu beharko du bizirik dagoela jakinarazteko Lurrekoei.

    Aurkezpena: Itziar Gárate (Fisikaria; Ikerbasque; DIPC)

     

  • 23 | 02 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    Ex Machina

    Alex Garland, 2014. Erresuma Batua. JBGA. 108'

    Programatzailea da Nathan, eta oso gizon aberatsa; diotenez, ez da oso jendezalea. Halako batean, bere enpresako langile gazte bat, Caleb, hautatu du berarekin astebete eman dezan mendian, oso urrun. Test bat antolatu du Nathanek, bere azken sorkuntza dela eta: Ava, adimen artifizialez hornitutako emakume robot bat.

    Aurkezpena: Juan José Gómez Cadenas (Fisikaria; Ikerbasque; DIPC)

     

  • 02 | 03 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia]

    BANG! BANG! ZINEMA (Sesión doble)

    Blade Runner

    Ridley Scott, 1982. U.S.A. JBGA. 117'

    XXI. mendearen hasieran, Nexus-6 izeneko robot bat sortu zuen Tyrell Corporation konpainia ahaltsuak. Itxuraz gizakiok bezalakoa zen Nexus-6, baina indartsuagoa eta azkarragoa, eta erreplikante izena jarri zioten. Esklabo gisa egiten zuten lan robot horiek Lurraren kanpoko kolonietan. Nexus-6 talde baten matxinada odoltsuaren ondoren, Lurretik egotzi egin zituzten erreplikanteak. Kondena betetzen ez zuten robot guztiak akabatzeko agindua zuten blade runner zeritzen polizia-brigada bereziek. Baina hilketa haiei ez zieten "exekuzioak" deitzen, baizik eta "erretiratzeak". Gertakari larri bat dela-eta, berriz ere lanera itzultzeko agindu diote Rick Deckard blade runner ohiari, erreplikante matxino batzuk aurkitu eta "erretira" ditzan.

     

    Blade Runner 2049

    Denis Villeneuve, 2107. U.S.A. JBGA. 164'

    Blade runner berri batek (K) ondo gordeta zegoen sekretu bat aurkitu du. Gizartea jasaten ari den kaosa menderatzeko lagungarri izan daiteke aurkikuntza. Ondoren, duela 30 urte desagertutako Rick Deckard izeneko blade runneraren bila hasi da K.

    Aurkezpena: Javier Aizpurua (Fisikaria; Centro de Física de Materiales CSIC-UPV/EHU)

     

  • 09 | 03 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    A.I. Artificial Intelligence  | A.I. Inteligencia Artificial

    Steven Spielberg, 2001. U.S.A. JBGA. 146'

    Etorkizuneko mundu batean, Meca izeneko robot sofistikatu batzuekin bizi dira gizakiak. Sentimenduek bakarrik bereizten dituzte gizakiak makinetatik. Halako batean, maitatzeko programatu dute David izeneko robot bat, baina gizakiak ez daude prestatuta horren ondorioei aurre egiteko. Honenbestez, bakarrik dago David mundu arraro eta arriskutsu batean.

    Aurkezpena: Humberto Bustince (Matematikaria; Universidad Pública de Navarra)

     

  • 16 | 03 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    Annihilation  | Aniquilación

    Alex Garland, 2018. Erresuma Batua,U.S.A. JBGA. 115'

    Misio sekretu batean desagertu ondoren, ezer gogoratzen ez duela itzuli da etxera Lena biologoaren senarra. Orduan, AEBetako gobernuak itxita daukan eskualde misteriotsu batera joan da Lena, espedizio batean. X eremua, indar estralurtar ahaltsu baten kontrolpean dagoen leku kezkagarria, ari da ikertzen bost emakume zientzialarik osatutako talde hori. Aurretik ere joan ziren zenbait espedizio X eremura, baina bat bera ere ez zen itzuli.

    Aurkezpena: Ana Zubiaga (Biologoa; UPV/EHU)

     


    Doako sarrera, leku-kopurua bete arte

  • 23 | 03 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    Salyut-7   | Salyut-7: Héroes en el espacio

    Klim Shipenko, 2017. Errusia. JBGA. 111'

    This tells the story of the recovery of the space station Salyut-7 conducted by two Russian cosmonauts in 1985.

    Aurkezpena: Eugene V. Chulkov (Fisikaria; UPV/EHU; DIPC)

     

  • 30 | 03 | 19

    19:00 h [ Ezezaguna. Zinema eta zientzia ]

    Hidden Figures   | Figura ezkutuak

    Theodore Melfi, 2016. U.S.A. JBEA. 117'

    1960ko hamarkadaren hasieran NASAn lan egin zuten hiru emakume zientzialari afroamerikarren istorioa kontatzen du filmak. John Glenn astronauta espaziora bidaltzeko proiektuan jardun ziren hirurak, "espazioko norgehiagoka" eta AEBetako beltzen eskubideen aldeko borroka puri-purian zeudela.

    Aurkezpena: Marta Macho-Stadler (Matematikaria; UPV/EHU)

     


 

Antolatzailea: